Loading interface...

Wycena akcji metodą porównawczą

Loading interface...

Kiedy zidentyfikujemy już spółkę (patrz - analiza fundamentalna), w którą chcemy zainwestować, pojawia się pytanie o sprawiedliwą cenę jej akcji. To zagadnienie rozwiązuje się na etapie wyceny akcji.

W metodzie porównawczej odnosimy teoretyczną wartość akcji do rynkowej wartości akcji spółek o podobnym profilu działalności, zbliżonej wielkości i strukturze kapitałowo-kredytowej - a więc zbliżonym profilu ryzyka, co inwestycja w podobne przedsiębiorstwa danej branży. Porównanie opiera się na wskaźnikach wiążących cenę akcji konkurencyjnych firm z ich zyskownością (wskaźnik cena do zysku – C/Z), sprzedażą (C/S), czy wartością księgową (C/WK). Zakładamy, że nasza firma powinna mieć wybrany wskaźnik (lub kombinację wskaźników) na poziomie średniej dla danej branży, a ponieważ wskaźniki dla całej branży i poszczególnych spółek są znane – możemy ze wzoru policzyć teoretyczną cenę akcji "naszej" firmy.

Porównanie takie jest szczególnie przydatne w sytuacji debiutu giełdowego, gdy trzeba ustalić cenę, w jakiej papiery będą oferowane, a nie można posłużyć się jeszcze danymi historycznymi.

Rynek nie jest doskonały, stąd też różnica ceny akcji od jej "prawdziwej" wartości, którą jest wartość wewnętrzna akcji. Jeżeli wartość wewnętrzna jest wyższa niż jej cena, to akcja jest niedowartościowana i należy rozważyć jej kupno, a kiedy wartość wewnętrzna akcji jest niższa niż jej cena, to akcja jest przewartościowana i należy zastanowić się nad jej sprzedażą.

Wyróżnić można trzy podejścia do wyceny akcji:

  • porównawcze
  • dochodowe
  • majątkowe

Zajmijmy się metodą porównawczą, która jest stosowana chętnie i z dużym powodzeniem.

Podejście porównawcze (mnożnikowe) polega na porównaniu firmy do grupy podobnych spółek z tego samego sektora gospodarki. Spółki, które posłużą do wyceny naszej firmy powinny:

  • być z tej samej branży,
  • być zbliżonej wielkości,
  • wykonywać podobną działalność,
  • stosować podobne technologie,
  • cechować się podobną strukturą kapitałową i kredytową (podobny poziom zadłużenia),
  • posiadać podobną dynamikę rozwoju.

Oczywiście ciężko jest wybrać wystarczająco podobne podmioty, dlatego dobranie spółek do grupy porównawczej jest sztuką i może przesądzić o powodzeniu całego przedsięwzięcia.

Wskaźniki

Kiedy mamy już zawężoną (powiedzmy do 3) grupę spółek, spełniających powyższe kryteria, potrzebujemy wybrać wskaźnik (lub wskaźniki) który zastosujemy do ich porównania.

Najczęściej stosowane wskaźniki to:

  • cena/zysk (C/Z)
  • cena/sprzedaż (C/S)
  • cena/wartość księgowa (C/WK)

Wskaźnik C/Z

Wskaźnik ceny do zysku (ang. P/E, Price Earnings Ratio) to jedna z najprostszych miar atrakcyjności akcji (również jedna z najczęściej stosowanych). Przedstawia on relację pomiędzy kursem akcji spółki a zyskiem netto przypadającym na akcję (zysk netto/liczba akcji). Wskaźnik ten obliczamy według wzoru:

C/Z = cena 1 akcji / (zysk netto / liczba akcji)

C/Z odzwierciedla relację między aktualnym kursem a rocznym zyskiem, informując ile potrzeba lat, aby koszt zakupu akcji zwrócił się pod postacią zysków spółki.

Wskaźnik równy 4 oznacza, że potrzeba 4 (równie zyskownych) lat, aby zwróciły nam się koszty zakupu akcji. Im niższa wartość wskaźnika, tym korzystniejsza ocena spółki.

Powody, dla których wyliczenie "ceny do zysku" może być kłopotliwe to:

  • Cena akcji (licznik) kształtuje się pod wpływem emocji inwestorów (a więc nie jest łatwo ją przewidzieć).
  • Zysk netto (mianownik) może być wynikiem przyjęcia tego czy innego systemu księgowego w zależności od rozpatrywanej spółki, jak również efektem zdarzeń jednorazowych (w skrajnym wypadku - manipulacji księgowych).
  • Wskaźnik Cena/Zysk jest wrażliwy na to, w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego znajduje się gospodarka.
  • Wartość wskaźnika mogą zaburzyć zdarzenia jednorazowe i/lub losowe (na przykład uzyskanie wyjątkowo dużego przychodu z tytułu jednorazowej sprzedaży nieruchomości lub patentu/technologii).
  • Uwaga (tylko w przypadku spółek dywidendowych) - odcięcie dywidendy może powodować wrażenie, że spółka jest niedowartościowana.

Nie zmienia to faktu, że akcje o niskim wskaźniku ceny do zysku są bardziej atrakcyjne od tych z wyższą jego wartością - brać i stosować!

Wskaźnik C/S

Wskaźnik ceny do sprzedaży (ang. P/S, Price Sales Ratio ) jest kolejnym, za pomocą którego możemy diagnozować spółki. Wskaźnik pokazuje stosunek aktualnej ceny do wartości sprzedaży, przypadającej na jedną akcję i wykorzystywany jest głównie w wypadku spółek młodych, które nie osiągają jeszcze zysków z prowadzonej działalności (ale mają już przychody ze sprzedaży lub świadczenia usług). Wskaźnik C/S warto jest wykorzystać jako wsparcie dla wskaźnika C/Z; pozwoli nam wybrać spółki najlepiej rokujące pod względem przyszłych zysków. Wyliczamy go według wzoru:

C/S = cena 1 akcji / (całkowite przychody / liczba akcji)

Podobnie jak w wypadku wskaźnika C/Z, tak i tutaj niższa wartość wskaźnika wskazuje zazwyczaj na większą atrakcyjność akcji rozważanej spółki.

Potencjalne zagrożenia:

  • Bywa, że niska wartość wskaźnika C/S świadczy nie tyle o niedoszacowanych walorach spółki, co o jej bardzo dużych problemach finansowych. Dlatego należy też wziąć pod uwagę zadłużenie firmy. Niska wartość "ceny do zysku" może wynikać z faktu, że rynek nie wierzy w sukces spółki i przez to cena akcji jest znacznie niższa niż przychody przypadające na te akcje. Jako że to rynek ustala cenę na walory przedsiębiorstwa, należy liczyć się z ogólnymi sentymentami inwestorów. 
  • Należy być też uważnym kupując spółki które nie generują zysków. Przedsiębiorstwa nie przynoszące zysków (czy wręcz generujące straty) bez wsparcia z zewnątrz nie będą w stanie długo funkcjonować.

Wskaźnik C/WK

Wskaźnik ceny do wartości księgowej (ang. P/BV, Price Book Value Ratio) to trzeci z najczęściej stosowanych wskaźników stosowanych przy wyliczaniu wartości akcji. 

Teoretycznie wartość wskaźnik C/WK powie nam ile płacimy za 1 złotówkę aktywów netto spółki. Jeżeli kupujemy akcje spółki poniżej wartości księgowej (C/WK < 1), to akcje spółki w teorii powinny być niedowartościowane fundamentalnie, a transakcja (w dłuższej perspektywie czasu) zyskowna. Gdyby nawet doszło do bankructwa spółki ze wskaźnikiem C/WK poniżej 1, to inwestor (teoretycznie) i tak zyska na tej inwestycji. Wyliczamy go według wzoru:

C/WK = cena 1 akcji / (wartość księgowa / liczba akcji)

Gdzie wartość księgowa (aktywa netto) firmy jest zdefiniowana jako różnica pomiędzy aktywami i zobowiązaniami spółki.

Zagrożenia przy stosowaniu metody C/WK:

  • Stosowanie przez spółki różnych standardów rachunkowości.
  • Kwestia wyliczenia wartości księgowej (jako różnicy między tym co spółka posiada a jej długiem). Może tutaj dojść do nieprawidłowego (przypadkowo lub celowo) oszacowania majątku firmy bądź wielkości zadłużenia.

Podsumowanie

Metody mnożnikowe pozwalają szybko i skutecznie poruszać się w temacie wyceny przedsiębiorstw. Stosując je należy jednak pamiętać, że wartość przedsiębiorstwa określana jest tylko pośrednio - poprzez porównanie z innymi podmiotami gospodarczymi.

Porównując do siebie wskaźniki spółek należy przede wszystkim być pewnym, że porównujemy ten sam wskaźnik (C/Z spółki X z C/Z spółki Y, itd.). Dalej, należy pamiętać aby porównywać spółki za dokładnie taki sam okres czasu (na przykład za kwartał). Bywa wskazane, aby porównywane wartości (jeżeli korzystasz z gotowców) były wyliczone przez tego samego analityka (to samo podejście).

Metoda porównawcza stosowana jest często jako uzupełnienie (nieco bardziej skomplikowanej) metody dochodowej (omówienie metody dochodowej w osobnym artykule).

Najważniejsze zalety metody porównawczej to:

  • łatwa w zastosowaniu,
  • przejrzysta kalkulacja,
  • nie wymaga poświęcenia sporej ilości czasu.

Wszystko to sprawia, że wyliczeń może dokonać każdy, a nie tylko doświadczony analityk.

Jej największe wady to:

  • Kłopot sprawić może skompletowanie grupy podobnych spółek.
  • Wskaźniki powinny być dostosowane do specyfiki wycenianej spółki (należy tą specyfikację rozpoznać).
  • Wycena uzależniona jest od koniunktury na giełdzie (rynek ma tendencje do przewartościowania lub niedowartościowania akcji).
  • Odmienność systemów księgowych może powodować rozbieżności w wartościach wskaźników (również: upewnij się, że porównywane spółki mają podobne poziomy zadłużenia).
Czy ten artykuł był pomocny?
Tak
Nie